Vitamine D tekort in topsporters komt vaker voor dan je denkt!

/
Vitamine D tekort

Bijna 70% van de topsporters haalt de optimale waarde voor vitamine D (in het bloed) niet. Dat is de conclusie van een Nederlands onderzoek (Backx EM, 2016).1,2 Zeventig procent is een hoog percentage en dat betekent dat er veel topsporters zijn waarbij het lichaam niet optimaal kan herstellen en niet optimaal kan presteren. Vitamine D is namelijk een hele belangrijke bouwstof voor onder andere je spieren. Door tekorten ontstaan een verminderd herstelvermogen en verhoogde kans op blessures.3,4 Hoewel sommige studies de bevindingen van verminderde prestatie tegenspreken.5,6

Topsporters onderzocht

Het bijzondere aan deze studie is dat het een onderzoek naar vitamine D suppletie is binnen een vrij grote groep Nederlandse topsporters. In het onderzoek van Backx worden 102 topsporters gevolgd gedurende een jaar tijd. In dat jaar wordt er gekeken naar het percentage sporters met een tekort aan vitamine D en hoe het lichaam reageert op vitamine D suppletie bij een tekort. In de studie wordt specifiek gekeken naar verschillende concentraties supplementen en het effect op het vitamine D gehalte in het lichaam.2

Wanneer heb je een tekort?

Hoe kan het dat er zo’n grote groep een tekort aan vitamine D heeft? Door de nieuwe inzichten in de Westerse landen gaat al een aantal jaren de aanbeveling voor inname van vitamine D omhoog. Dit is ook bij sporters gebeurd. Waar we eerst uitspraken dat een sporter een optimaal vitamine D niveau had bij 50 nmol/L, ligt de vastgestelde optimale ondergrens steeds vaker op 75 nmol /L vitamine D in het bloed. Dat is een stukje hoger dan voor de recreatieve sporters, waar de ondergrens voor vitamine D op de standaard 50 nmol/L ligt.

Wel met de kanttekening dat er internationaal nog geen consensus over is welke ondergrens het beste is om aan te houden. Een vitamine D waarde onder de 50 nmol/L hoeft niet direct een vitamine D tekort te betekenen. Eerder een insufficiënt gehalte vitamine D. Oftewel: je kunt er dan klachten van krijgen, maar de meeste mensen (uitgezonderd topsporters) zullen nog heel adequaat functioneren en geen klachten vertonen. Andere artsen en ziekenhuizen werken met de grens van 35-50 nmol/L of zelfs 25-50 nmol/L als insufficiënt vitamine D gehalte.7,8 Onder de 35 nmol/L heb je dan werkelijk een vitamine D tekort. Internationaal wordt er tegenwoordig vanaf een waarde lager dan 50 nmol/L vitamine D aangeraden om een supplement te nemen.9 Andere manieren om meer vitamine D binnen te krijgen zijn bijvoorbeeld meer vis eten of meer in de zon te lopen.

De ‘R’ zit in de maand

Vanaf de herfst kunnen we in Nederland niet meer voldoende vitamine D via de zon binnen krijgen. Zit je aan het begin van de herfst al op een minimale vitamine D waarde, dan is het verstandig om gedurende de herfst, winter en het begin van de lente een supplement te nemen. Zeker als topsporter!10 Maar ook als recreatief (binnen)sporter of als niet sporter en je van jezelf weet dat je in de winter sneller moe bent. Ook als je een getinte / donkere huidskleur hebt is het verstandig om een vitamine D supplement te nemen. Aangezien je met een donkere huid minder vitamine D aanmaakt.

Aanbeveling vitamine D

Uit het onderzoek van Backx wordt geconcludeerd dat een dosis van 2200 IU/dag (= 55 mcg/dag) een atleet binnen 3 maanden weer op een gezond level van vitamine D kan brengen. Een hogere dosis kan je dus sneller op het gewenste niveau brengen. Let op: het kan, maar hoeft dus niet zo te zijn. Daarnaast moet je er ook opletten om geen overdosis aan vitamine D te slikken. Backx beschrijft ook in het onderzoek dat er een veiligheidsgrens (125 nmol/L) voor vitamine D werd aangehouden tijdens het onderzoek. Deze waarde ligt ver onder de maximale bovengrens.8,11 In de praktijk betekende het dat een aantal atleten na 3 of 6 maanden geen 2200 IU/dag meer gesupplementeerd kregen, maar 400 IU/dag (= 10 mcg/dag).

In het onderzoek had 80% van de sporters na 12 maanden weer een optimaal vitamine D level, na het innemen van 2200 IU vitamine D per dag. Hoewel 2 op de 3 sporters al een optimale vitamine D waarde hebben, na het innemen van 400 IU/dag. Oftewel, zit je niet optimaal maar wel hoog in je vitamine D waarde? Dan kun je een optimale vitamine D waarde behalen door het innemen van 400 IU/dag. Pas bij een daadwerkelijk tekort, is een hogere vitamine D suppletie nodig.12,13,14

 

Bronnen

  1. Kleis R. Sporters hebben vitamine D-tekort. Resource 2016; 23-aug: 1.
  2. Backx EM, Tieland M, Maase K, Kies AK, Mensink M, van Loon LJ, de Groot LC. The impact of 1-year vitamin D supplementation on vitamin D status in athletes: a dose-response study. Eur J Clin Nutr 2016; 70(9): 1009-14.
  3. Barker T, Schneider ED, Dixon BM, Henriksen VT, Weaver LK. Supplemental vitamin D enhances the recovery in peak isometric force shortly after intense exercise. Nutr Metab 2013; 10: 69.
  4. Wyon MA, Koutedakis Y, Wolman R, Nevill AM, Allen N. The influence of winter vitamin D supplementation on muscle function and injury occurrence in elite ballet dancers: a controlled study. J Sci Med Sport 2014; 17: 8–12.
  5. Close GL, Leckey J, Patterson M, Bradley W, Owens DJ, Fraser WD et al. The effects of vitamin D(3) supplementation on serum total 25[OH]D concentration and physical performance: a randomised dose–response study. Br J Sports Med 2013; 47: 692–696.
  6. Dubnov-Raz G, Livne N, Raz R, Cohen AH, Constantini NW. Vitamin D Supplementation and Physical Performance in Adolescent Swimmers. Int J Sport Nutr Exerc Metab 2015; 25: 317–325.
  7. Ducher G, Kukuljan S, Hill B, Garnham AP, Nowson CA, Kimlin MG et al. Vitamin D status and musculoskeletal health in adolescent male ballet dancers a pilot study. J Dance Med Sci 2011; 15: 99–107.
  8. Gezondheidsraad Evaluation of Dietary Reference Values for Vitamin D. The Hague Health Council of the Netherlands: Hague, 2012.
  9. Ross AC, Manson JE, Abrams SA, Aloia JF, Brannon PM, Clinton SK et al. The 2011 report on dietary reference intakes for calcium and vitamin D from the Institute of Medicine: what clinicians need to know. J Clin Endocrinol Metab 2011; 96: 53–58.
  10. Backx EM, van der Avoort CJ, Tieland M, Maase K, Kies AK, van Loon LJ, de Groot LC, Mensink M. Seasonal Variation in Vitamin D Status in Elite Athletes: A Longitudinal Study. Int J Sport Nutr Exerc Metab 2016; 6: 1-15.
  11. Vieth R. Vitamin D supplementation, 25-hydroxyvitamin D concentrations, and safety. Am J Clin Nutr 1999; 69: 842–856.
  12. Cashman KD, Wallace JM, Horigan G, Hill TR, Barnes MS, Lucey AJ et al. Estimation of the dietary requirement for vitamin D in free-living adults >=64 y of age. Am J Clin Nutr 2009; 89: 1366–1374.
  13. Cashman KD, Fitzgerald AP, Kiely M, Seamans KM. A systematic review and meta-regression analysis of the vitamin D intake-serum 25-hydroxyvitamin D relationship to inform European recommendations. Br J Nutr 2011; 106: 1638–1648.
  14. Cashman KD, Hill TR, Lucey AJ, Taylor N, Seamans KM, Muldowney S et al. Estimation of the dietary requirement for vitamin D in healthy adults. Am J Clin Nutr 2008; 88: 1535–1542.
The following two tabs change content below.
Kirsten Batavier

Kirsten Batavier

(sport)diëtist op Salvedo Health Clinic
Kirsten Batavier is (sport)diëtist en blogt regelmatig over haar vak en gezondheid in het algemeen.Vragen of suggesties? Laat een bericht achter.
Kirsten Batavier

Laatste berichten van Kirsten Batavier (toon alles)

The following two tabs change content below.
Kirsten Batavier

Kirsten Batavier

(sport)diëtist op Salvedo Health Clinic
Kirsten Batavier is (sport)diëtist en blogt regelmatig over haar vak en gezondheid in het algemeen.Vragen of suggesties? Laat een bericht achter.
Kirsten Batavier

Laatste berichten van Kirsten Batavier (toon alles)

LEES OOK DEZE ARTIKELEN

Plaats een reactie